Yaşlılık ve Göz

Yaşlılık ve Göz

Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu Nedir?

Yaşlılarda rastlanan görme merkezi hasarları ve kanamaları olarak bilinen “Yaşa Bağlı Maküla Dejenerasyonu”, hastanın görme alanının ortasında giderek büyüyen bir leke olarak ortaya çıkar.

Her iki gözü de etkileyen ve hastanın bağımsız yaşama yeteneğini kaybettiren YBMD, önce bir gözde başlar ve genellikle yavaş seyreder. Bu nedenle hastaların önemli bir bölümü, gözlerinden birisinin az gördüğünü ilerleyen dönemlerde fark eder. Belirtileri yaşlılığın doğal bir sonucu olarak görüldüğü için toplumda fazla bilinmeyen bu hastalık, ileri safhalarda körlüğe neden olabilir.

Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu Belirtileri Nelerdir?

Görme alanının ortasında giderek büyüyen lekeler oluşması, cisimleri küçük görmeye başlaması, çizgilerin itilmesi yada kırılması ve bakılan yerde net görmenin kaybolmasıdır.

Bu şikayetleri bulunan hastaların vakit kaybetmeden doktora gitmeleri ve tedaviye başlamaları gerekmektedir.

Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu Toplumda Görülme Sıklığı Nedir?

  • 50-65 yaş 2%
  • 65-75 yaş 10%
  • 75-85 yaş 35%
  • 85 yaş üstü 50%

Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu Risk Faktörleri Nelerdir?

  • Yaşlanma
  • Cinsiyet (Bayanlarda biraz daha sık görülmekte)
  • Kalıtım (genetik geçiş %20)
  • Hipertansiyon
  • Sigara
  • Serum lipitlerindeki yükseklik
  • Güneş ışığı
  • Anemi

Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu Korunmak Mümkün mü?

Sadece yaşlılarda olmayıp, miyoplarda, göz yaralanmalarında ve birçok başka hastalıkta da gelişebilen görme merkezi hasarlarından korunmak için de; sigarayı bırakmak, beslenme alışkanlığını değiştirerek sebze-meyve ağırlıklı gıdalara geçmek, güneş ışınlarından korunmak ve yıllık göz kontrollerini unutmamak gerekmektedir.

Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu Tipleri Nelerdir?

YBMD hastalığının iki tipi vardır

  • * atrofik (dry/kuru/non-neovasküler/geografik tip)
  • * eksüdatif (wet/yaş/ıslak/dissiform/neovasküler/seröz tip).

Kuru tip hastaların çoğunluğunu oluşturmasına rağmen, maalesef bu hastalıktaki görme azlığının en sık nedeni yaş tip'dir.

Yaş tip olan hastalarda; retina altında gelişen yeni damar oluşumu ve zarlardan sızıntıyla beraber kanama riski vardır. Sızıntının uzun süre devam etmesi ve kanamaların tekrarlamasıyla retinadaki görmeyi sağlayan hücrelerin çalışması bozularak görme kaybına yol açar.

Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu Teşhis Nasıl Konulur?

OCT: gözün arka tabakasının tomografisinin çekilerek, olası ödem bölgeleri ve sinir tabakasının analizinde kullanılır.

Fundus floresein anjiografi : Hastanın ön kol damarından floresein isimli bir madde verilir. Kan dolaşımına karışan ilaç 12 saniye sonra göze ulaşır. Bundan sonra anjiografi cihazı adı verilen özel bir alet ile gözün fotoğrafları çekilir. Anjiografi ile maküladaki hasar daha ayrıntılı olarak saptanır, teşhis takip ve tedavi planı anjiografi bulgularına göre planlanır. Fundus floresein anjiografi : Hastanın ön kol damarından floresein isimli bir madde verilir. Kan dolaşımına karışan ilaç 12 saniye sonra göze ulaşır. Bundan sonra anjiografi cihazı adı verilen özel bir alet ile gözün fotoğrafları çekilir. Anjiografi ile maküladaki hasar daha ayrıntılı olarak saptanır, teşhis takip ve tedavi planı anjiografi bulgularına göre planlanır.

Indociyanin anjiografi :Hastanın ön kol damarından indociyanin isimli bir madde verilir. Kan dolaşımına karışan ilaç 12 saniye sonra göze ulaşır. Bundan sonra anjiografi cihazı adı verilen özel bir alet ile gözün fotoğrafları çekilir. Bu tetkik özellikle maküladaki problemlerin tespitinde kullanılmaktadır. Teşhis takip ve tedavi planı anjiografi bulgularına göre planlanır.

Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu Tedavisi Nasıl Yapılır?

YBMD hastalığının tedavisinde bugüne kadar çeşitli yöntemler uygulanmıştır.

Günümüzde öncelikle yapılan uygulama kuru tip hastalarda antioksidan maddeler de içeren vitamin verilmesi ve bunu destekleyen göz damlalarının kullanılmasıdır.

Hastada ödem veya kanama tespit edilmişse göz içi ilaç uygulamaları sıklıkla yapılmaktadır ve bunların sonuçları oldukça yüz güldürücüdür.